Δεν θα υπάρξει ποτέ θρησκεία ανώτερη απ’ την αλήθεια. Ο Νίκος Μπάρδης θυμάται και μας μιλά για τα Διάφανα Κρίνα.


Τα Διάφανα Κρίνα σχηματίστηκαν το 1991 και ήταν ένα από τα καλύτερα ελληνόφωνα ροκ συγκροτήματα με σπουδαία δισκογραφία. 

Αποτελούνταν από τους Θάνο Ανεστόπουλο (φωνή, ακουστική κιθάρα, φυσαρμόνικα, πιάνο), Νίκο Μπάρδη (κιθάρες, τρομπέτα, κρουστά, μεταλλόφωνο), Κυριάκο Τσουκαλά (κιθάρες, πλήκτρα, κρουστά, γεννήτρια ήχων), Παντελή Ροδοστόγλου (ηλεκτρικό μπάσο), Τάσο Μαχά (τύμπανα, κρουστά) και Παναγιώτη Μπερλή (φωνή, πλήκτρα). 

Είναι γεγονός πως το ποιητικό ύφος των Διάφανων Κρίνων σημάδεψε μια ολόκληρη γενιά. 

Ο Θάνος Ανεστόπουλος ήταν ένας καταπληκτικός τραγουδοποιός με φοβερό χάρισμα —τόσο για την ποιότητα όσο και για τη μουσική του ευφυΐα—, ένας ατίθασος στιχουργός και χαρακτήρας. 

Η απώλεια του Θάνου έφερε τον κιμπορντίστα Παναγιώτη Μπερλή στο μικρόφωνο, μέχρι το 2000 που αποχώρησε. Τα Διάφανα Κρίνα ανακοίνωσαν μέσα από την επίσημη ιστοσελίδα τους τη διάλυση του συγκροτήματος τον Ιούνιο του 2009. 

Σύμφωνα με τον Θάνο Ανεστόπουλο, «δεν θα υπάρξει ποτέ θρησκεία ανώτερη απ’ την αλήθεια». 

Eμείς συνομιλήσαμε με τον Νίκο Μπάρδη και μας είπε τις δικές του αλήθειες. 



«…Όποιος μπει στη «μηχανή» —όπως λένε και οι Pink Floyd— θα το πληρώσει ακριβά, θα χύσει αίμα, θα μεταμορφωθεί σε ανδρείκελο-μαριονέτα και, μόλις ξεζουμιστεί, θα πεταχτεί στα αζήτητα.»

Μ.Β.R : Τα Διάφανα Κρίνα είναι, χωρίς αμφιβολία, ένα από τα καλύτερα συγκροτήματα του ελληνόφωνου ροκ που, στηριζόμενο στις δικές του δυνάμεις, έφτασε στην επιτυχία με τη δική του ανεξάρτητη δισκογραφική εταιρεία This Is My Voice Records. Πόσο εύκολο ή δύσκολο είναι να συμβεί κάτι τέτοιο στις μέρες μας;

Δεν ξέρω πόσο εύκολο ή δύσκολο είναι σήμερα να φτιάξει ένα συγκρότημα τη δική του εταιρεία. Τα Διάφανα Κρίνα είχαμε την τύχη να έχουμε φίλο και συνεργάτη τον ηχολήπτη Κώστα Βάμβουκα, ο οποίος οργάνωσε και έστησε τη This Is My Voice Records με πολύ κόπο και ιδρώτα και με όποια βοήθεια μπορούσαμε να του δώσουμε κι εμείς ανάμεσα σε εξαντλητικές πρόβες. Όμως, μετά από κάμποσα χρόνια σταμάτησαν να υπάρχουν η σύμπνοια και η συνεργασία που είναι απαραίτητες —ήρθαν η κούραση, τα χρέη, η γκρίνια και έτσι αναγκαστήκαμε να την κλείσουμε.


Μ.Β.R : Το συγκρότημα δημιουργήθηκε τη δεκαετία του ’90, σε μια εποχή που το ελληνικό ροκ ήταν σε πλήρη άνθιση. Πώς κατάφεραν τα Κρίνα να ανθίσουν και να διαχειριστούν την επιτυχία;

Τα Κρίνα άνθισαν γιατί έπαιζαν μουσική με την καρδιά και το ένστικτο, έπαιζαν με ψυχή, άνθισαν γιατί μεγάλωσαν σε εργατικές συνοικίες βυζαίνοντας τη σκληρή καθημερινότητα της εργατικής τάξης και τραγουδώντας για αυτά που κρύβονται βαθειά μέσα τους, σε αναζήτηση ενός καλύτερου κόσμου για τους εαυτούς τους και για τους άλλους. 
Προσπαθήσαμε να μείνουμε προσγειωμένοι και άθικτοι από τα φώτα της επιτυχίας μέσα από ατελείωτες συζητήσεις, οι οποίες πολλές φορές κατέληγαν σε ομηρικούς καυγάδες!





M.B.R : Ο Θάνος ήταν ένας σημαντικός παράγοντας στο συγκρότημα που τραγούδησε με πάθος τους στίχους του. Τελικά, έγινε η απώλεια συνήθεια;

Ο Θάνος ήταν ένας τεράστιος τραγουδιστής με φοβερό χάρισμα και ένας ατίθασος στιχουργός και χαρακτήρας. Η απώλεια γίνεται συνήθειά μας από τη στιγμή που γεννιόμαστε. 
Η ζωή —από τη φύση της— όσο μεγαλώνουμε φέρνει απώλειες… Ας προσπαθήσουμε να πορευόμαστε απαλά μέσα της και να είμαστε παρόντες σε κάθε της στιγμή. 


M.B.R : Για να μη βαρύνουμε το κλίμα, θα ήθελες να μοιραστείς μια αστεία ιστορία με τον Θάνο;

Βρισκόμασταν 2 εβδομάδες στον δρόμο για περιοδεία στην επαρχία. 
Εκείνο το βράδυ είχαμε κάνει soundcheck και χαλαρώναμε αποκαμωμένοι σε μια αποθήκη-καμαρίνι περιμένοντας ώσπου να ξεκινήσουμε τη συναυλία. 
Για να πάει κάποιος από το καμαρίνι στην τουαλέτα έπρεπε να περάσει από τον πρώτο όροφο στο ισόγειο, να διασχίσει τον χώρο της συναυλίας και να κατέβει στο υπόγειο. 
Έχοντας πιει πολλές μπύρες και όντας ταλαιπωρημένος, ο Θάνος αρνιόταν να κάνει αυτή τη διαδρομή. Κατουριόταν όμως αφόρητα... Έτσι, κατάφερε να βρει ένα άδειο πλαστικό μπουκάλι με ετικέτα φθηνού λευκού κρασιού όπου και «ξαλάφρωσε». 
Μετά έβαλε το μπουκάλι στη θέση που το είχε βρει επάνω στο ράφι. Στη συνέχεια, κατεβήκαμε για να ξεκινήσουμε τη συναυλία. Τι απέγινε το μπουκάλι, κανείς δεν έμαθε....





M.B.R : Το μικρόφωνο και η φωνή του Θάνου ήταν κάτι ιερό, που δύσκολα κάποιος θα μπορούσε να αντικαταστήσει. Όλοι όμως αναρωτιόμαστε γιατί το γκρουπ δεν συνέχισε με έναν καινούργιο τραγουδιστή. Ήταν φόρος τιμής προς τον Θάνο ή θελήσατε να αποφύγετε τις συγκρίσεις;

Μετά τον θάνατο του Θάνου και αφότου ξανασμίξαμε σαν συγκρότημα για το αποχαιρετιστήριο live «Ένας τρόπος να πεις αντίο…» με τη συμμετοχή αξιόλογων καλλιτεχνών, κάναμε μια επανασύνδεση με τον Παναγιώτη Μπερλή στη φωνή. 
Όλοι γνωρίζαμε πως η σύγκριση θα ήταν αναπόφευκτη, όμως δεν μας ένοιαξε. Ύστερα από μερικές συναυλίες και την ηχογράφηση 3-4 νέων τραγουδιών, είδαμε πως δεν υπήρχε το πάθος και η διάθεση για να συνεχίσουμε. 
Οι ζωές μας είχαν πάρει τελείως διαφορετικές κατευθύνσεις και έτσι ο καθένας τράβηξε τον δρόμο του.



M.B.R : Ποια είναι τα μελλοντικά σας σχέδια; Υπάρχει κάτι ακυκλοφόρητο να περιμένουμε;

Δεν υπάρχουν σχέδια για το μέλλον.... Τα Διάφανα Κρίνα δεν υπάρχουν πια.


M.B.R : Με τι ασχολούνται αυτόν τον καιρό τα μέλη του γκρουπ;

Ο Τάσος εργάζεται, μεγαλώνει τον γιο του και ασχολείται με τη συγγραφή ενός μυθιστορήματος. 
Ο Κυριάκος ζει μόνιμα πλέον στο χωριό του στην Ικαρία, ο Παντελής εργάζεται ως dj και συμμετέχει στο συγκρότημα Μπαλάντες Για Φόνους, ενώ ο Παναγιώτης διδάσκει και παίζει μουσική. 
Εγώ εργάζομαι, κάνω Tai Chi, εκπαιδεύομαι στο Thai Massage και αυτή την εποχή παίζω μουσική με τους The Absorbus Machine, ένα ψυχεδελικό-πολυεπίπεδο-πολυκοσμικό σχήμα με σιτάρ, τρομπέτα, κρουστά και γυναικεία φωνητικά.


M.B.R : Μια ερώτηση που κάνω συχνά σε συνεντεύξεις: Υπάρχει κάποιο κομμάτι —ελληνικό ή ξένο— που όταν το ακούσατε για πρώτη φορά σκεφτήκατε «μακάρι να ήταν δικό μας»;

Όλο το άλμπουμ «Ok Computer» των Radiohead!




M.B.R : Ποια είναι η γνώμη σου για την πορεία της μουσικής βιομηχανίας;

Η βιομηχανία της μουσικής ανέκαθεν αναζητούσε το κέρδος δίχως έλεος και συναισθηματισμούς για την τέχνη και τον καλλιτέχνη. Έτσι, όποιος μπει στη «μηχανή» —όπως λένε και οι Pink Floyd— θα το πληρώσει ακριβά, θα χύσει αίμα, θα μεταμορφωθεί σε ανδρείκελο-μαριονέτα και, μόλις ξεζουμιστεί, θα πεταχτεί στα αζήτητα. 

Από την άλλη πλευρά, η τεχνολογία και η ψηφιοποίηση διευκόλυναν τους καλλιτέχνες με φθηνά μέσα ώστε να μπορούν να ηχογραφούν και να προωθούν τις μουσικές τους πολύ εύκολα και ανεξάρτητα.






M.B.R : Έχετε ανοίξει συναυλίες μεγάλων συγκροτημάτων, όπως είναι οι Sisters of Mercy και oι Tindersticks. Πρέπει να ήταν φοβερές εμπειρίες!

Η αλήθεια είναι πως έχουμε ζήσει υπέροχες στιγμές με συγκροτήματα στα καμαρίνια και τα soundcheck πίνοντας, γελώντας και κουβεντιάζοντας!


M.B.R : Ευχαριστούμε πολύ για τη συζήτηση, ο επίλογος είναι δικός σου με μια ευχή για τους ακροατές του Music Borders Radio.

Εύχομαι πάντα να ψάχνουμε και να ανακαλύπτουμε μουσική από άγνωστα σχήματα, να μαζευόμαστε παρέες, να πίνουμε, να μοιραζόμαστε και να φιλοσοφούμε φλυαρώντας για τον κόσμο μέσα και έξω μας.




Ο Νίκος Μπάρδης μετά τη διάλυση του γκρουπ Διάφανα Κρίνα έχει δημιουργήσει και συμμετάσχει σε διάφορα μουσικά projects.

Μαντρακούκος (Acid Jazz - Drum n’ Bass - Experimental) 



Ταντανόζης Δημήτρης (ποιητής –εικαστικός), Νίκος Μπάρδης (μουσική επιμέλεια)


Goodbye Blue Sky (μετά τη διάλυση των Διάφανων Κρίνων με τους Ροδοστόγλου Π. – Τσουκαλά Κ. – Μαχά Τ. – Μπάρδη Ν.)


The Absorbus Machine (το συγκρότημα στο οποίο συμμετέχει αυτή την εποχή)


Συνέντευξη: Δημήτρης Πιστιόλας 
Επιμέλεια: Γεωργία Παπανικολάου