Η μουσική στα 80's όπως την ζήσαμε μέρος 3ο Greece


Aφιερωμένο
…. σε όσους πρόλαβαν τα 80s
…. στους θεατές μιας αλλαγής ανελέητης
… .μια γενιά που πληρώνει τα χρέη της


Λιγότερο κοσμογονικά και ρηξικέλευθα από τα '60s και τα '70s, αλλά πιο αθώα από τα '90s, τα '80s ήταν μια μεταβατική περίοδος διεθνώς, που στην ελληνική περίπτωση, ένεκα οι περιπέτειες της χούντας, της Mεταπολίτευσης και της πολιτισμικής υστέρησης στην οποία οδήγησαν, συμπύκνωνε και μαζικοποιούσε αρκετά χαρακτηριστικά των δεκαετιών που προηγήθηκαν.

Νέες ιδέες που συγκρούονταν κατά μέτωπο με τις παλιές (αλησμόνητοι οι «καβγάδες» στο πούλμαν της σχολικής εκδρομής μεταξύ ροκάδων, «καρεκλάδων» και... κνιτών ), κοινωνική κινητικότητα , |(τότε ξεκίνησε μια διεύρυνση της μεσαίας τάξης, πρωτοφανής στη νεοελληνική ιστορία), έντονη πολιτικοποίηση, αθρόα εισαγωγή «καινών δαιμονίων» στη μουσική (πανκ, νιου γουέιβ, νταρκ γουέιβ αλλά και ντίσκο φίβερ), τα οποία ακούγαμε σε βινύλια, κασέτες ή walkman οι πιο «προχώ», κηρύσσοντας αγώνα ανένδοτο ενάντια στην «τυραννία» του έντεχνου, του πολιτικού τραγουδιού και του σκυλάδικου (κορυφαίο event, το Rock in Athens στο Καλλιμάρμαρο το 1985), απελευθέρωση των ηθών που τη φρέναρε απότομα στα μέσα αυτής της δεκαετίας το AIDS (με πρώτο επώνυμο θύμα εδώ τον μόδιστρο Μπίλι Μπο).
H έναρξη όμως δόθηκε τον Σεπτέμβριο του 1981 με την συναυλία του Rory Gallagher και τα μεγάλα επεισόδια που έγιναν εκτός του σταδίου της Νεας Φιλαδέλφειας....(ακόμα τρέχουμε στο δάσος ).


Όλα αυτά σε συνδυασμό με την αξιοσημείωτη άνοδο του βιοτικού επιπέδου, τις αυξημένες ευκαιρίες απασχόλησης, το χαμηλό κόστος ζωής αλλά και τα οράματα που πλασάρονταν απλόχερα, συνηγορούν στην άποψη ότι τα '80s υπήρξαν, τρόπον τινά, τα ελληνικά '60s.
Oι εκφράσεις εκφοράς με το… σταγονόμετρο, όμως με τη δική τους σημασία στα 80ς: «Γουστάρω», «την πουλεύουμε» δηλαδή φεύγουμε, «την κάνουμε», «τζάμε» (μηχανόβια έκφραση που σήμαινε φεύγουμε), «τζάμι» (το σημερινό «τέλεια»), «τη βρίσκω» (περνάω καλά), «σάλταρα», δηλαδή τρελάθηκα, «κουλάρω» ή «κουλ», «είμαι οφ», δηλαδή δεν είμαι διαθέσιμος, «και πολύ παιδί», «και πολύ ωραίο άτομο» τα τυριά» (οι δήθεν μηχανόβιοι), «φλίπαρα», «την έπεσα», «θα μου κλάσεις τ’ αρ…», δηλαδή δεν θα πάθω τίποτα και πολλά ακόμη, που αποτελούσαν την αργκό διάλεκτο τότε με την οποία απέφευγες να πεις περισσότερα και ν’ ανοίξεις διάλογο επικοινωνίας. Οι περισσότερες από τις λέξεις - εκφράσεις αυτές που κάνουν τον Μπαμπινιώτη να κοκκινίσει, χρησιμοποιούνται και σήμερα!
Και μπορεί η εποχή να μη διεκδικούσε δάφνες σε θέματα στυλ, αισθητικής κι εμφάνισης , υπερείχε όμως σε ευθύτητα, αυθεντικότητα και ειλικρίνεια.



Τότε ήτανε που η «αρπαχτή» έπιασε να γίνει ιδεολογία, το «βόλεμα», τα ρουσφέτια και οι πελατειακές σχέσεις κανόνας...για όλα τα χρώματα, ανεξαιρέτος.

Τότε αλήτευες όλο το καλοκαίρι στο Αιγαίο με μηδενικό εισόδημα, με μόνο σου μέλλημα να προσηλώνεσαι σε ανθρώπους και εικόνες αλληλεπιδρώντας διαρκώς με τα ερεθίσματα γύρω σου.

Οι μόνες «εθιστικές» οθόνες ήταν οι τηλεοπτικές (με τη συνδρομή του big new thing που ήταν το βίντεο) και βέβαια τα λεγόμενα ουφάδικα ή «φρούτα», όπου εμείς τότε αφιονισμένοι πιτσιρικάδες σπαταλούσαμε μικρές περιουσίες.
Pacman, Donkey Kong, Frogger, Arkanoid. Πόσα τάλιρα ή δεκάρικα πήγαν άκλαυτα και πόσες ελπίδες αναπτερώθηκαν όταν επιτέλους πέρασες την πίστα­ και πήρες κανονάκι; Τα υπόγεια μαγαζιά με τα ηλεκτρονικά έγιναν τα αδηφάγα «φλιπεράκια» των ’80s. Παράλληλα κάνουν την εμφάνισή τους τα οικιακά πρωτόγονα βιντεο-παιχνίδια.


Παρατάς χαλαρά μια δουλειά που στα πρήζει κανονικά όντας βέβαιος ότι γρήγορα θα βρεις άλλη καλύτερη, χώρια που αν το 'χες εύκολα ξεκίναγες μια δική σου.

Να ανακαλύπτεις το clubbing στην Αυτοκίνηση, στο Εργοστάσιο,στην Barbarella,στην Video, στην Divina, στην Noturno και την Station One.



Παρά τις περιορισμένες επιλογές και δυνατότητες, παρά την δυσκολία εύρεσης εισαγόμενων αγαθών, η καθημερινότητα ήτανε πιο ισορροπημένη, οι άνθρωποι λιγότερο τρελαμένοι, οι ρυθμοί ηπιότεροι – χωρίς να παραγνωρίζει κανείς το κυκλοφορικό, το «νέφος» ,τις ανύπαρκτες ή πολυκαιρισμένες υποδομές (οι συγκοινωνίες π.χ. ήταν ένα δράμα),οι σεισμοί και η αλληλεγγύη, οι πυρκαγιές το καλοκαίρι.....


                              Τα τρόλει
             Τα μπλέ λεωφορεία


           Τα πράσινα λεωφορεία

                  Τα τρένα 


Στα ’80s συντελούνται η άνοδος και η πτώση της ραδιοπειρατείας αλλά και η γέννηση της ελεύθερης ραδιοφωνίας. Από τα μέσα της δεκαετίας το κρατικό μονοπώλιο των ΜΜΕ άρχισε να κλονίζεται και το 1987 ο Αθήνα 98,4, ο οποίος εξέπεμπε μέσα από το δημαρχείο της Αθήνας με καλά και «κακά» παιδιά, ήταν πλέον ο πρώτος σταθμός σε ακροαματικότητα. Για να φτάσουμε στο 1989, οπότε η Ελλάδα είχε περίπου 300 δημοτικούς ραδιοσταθμούς.

Οι μαθητές­ βάζουν για τελευταία φορά δασεία και περισπωμένη, βγάζουν για πάντα την ποδιά (τη «Λάουρα» της Πειραϊκής Πατραϊκής ή του Τσεκλένη από το Μινιόν) και αγόρια και κορίτσια μοιράζονται πλέον τις τάξεις, τοποθετώντας στην ιστορία και το 17ο Αρρένων, και το 8ο Θηλέων. Εφαρμόζονται οι Πανελλήνιες εξετάσεις, που γίνονται Γενικές (1983), και οι μαθητές χωρίζονται σε lifestyle φυλές ανάλογα με τη δέσμη τους.


Αν υπήρχε ένα top 10 για τα γκάτζετ, αυτή η γιαπωνέζικη εφεύρεση της Sony θα ήταν στην κορυφή. Αν έψαχνες σε μια σχολική τσάντα ήταν πιο πιθανό να έβρισκες αυτό παρά βιβλία και τετράδια.
Μαζί, φυσικά, με κασέτες «ελληνικά» ή «ξένα». Για πρώτη φορά, πάντως, είχες τη δυνατότητα να ακούς τη μουσική που θέλεις παντού. Και να μην ακούς τίποτε άλλο (όπως τη μάνα που φώναζε: «Βγάλ’ τα τα ρημάδια να μιλήσουμε»). Και το 1983 η κασέτα πουλούσε πιο πολύ από το βινίλιο.

Το «ΚΛΙΚ», κάνοντας πολύ υψηλές κυκλοφορίες, κατηγορήθηκε και ταυτόχρονα υμνήθηκε ως ο εισηγητής και πρεσβευτής του lifestyle στην Ελλάδα. Όπλα του η «απολίτικη» πολιτική, η απενοχοποίηση του σεξ, η ανοιχτή πόρτα στο εναλλακτικό, η αξιοποίηση της εικόνας, η νέα δημοσιογραφική διάλεκτος και ο διαρκής διαχωρισμός της κοινωνίας σε κάθε είδους φυλές με τα απαραίτητα «in & out».
Η δεκαετία του ’80 για τις  γυναίκες: μαλλί περμανάντ, φράντζα σε ποικίλα μήκη, στρας, πουκάμισο με βάτες και πέρλες από πάνω, στρας, κοκάλινα γυαλιά σε μέγεθος «πιατάκι του καφέ», ξανά στρας, γκέτες και κορμάκι γυμναστικής και για τους άντρες: χαίτη-«λασπωτήρας», λεπτή δερμάτινη ή πλεκτή γραβάτα, T-shirt Fruit of the Loom, πουλόβερ στον ώμο, σακάκι με γυρισμένα μανίκια στον αγκώνα, παντελόνι μπάγκι και άσπρη κάλτσα



Πέραν του ότι διαλύσαμε τη Σοβιετική Ένωση δύο χρόνια προτού διαλυθεί πραγματικά, ολόκληρη η πορεία της εθνικής στο Ευρωμπάσκετ του ’87 ήταν εξωπραγματική. Νομίζω πως κάθε Έλληνας άνω των 40 μπορεί να σου πει ακριβώς πού ήταν εκείνο το βράδυ της 14ης Ιουνίου τη στιγμή που ο Αργύρης Καμπούρης εκτελούσε τις τελευταίες βολές για το 103-101 του τελικού. Η παρέα του Γκάλη, του Γιαννάκη, του Φασούλα και των άλλων παιδιών είναι πιθανότατα η καλύτερη ελληνική ομάδα όλων των εποχών, η δε κατάκτηση του πρωταθλήματος, εκτός από εθνική ανάταση, γέννησε και μια νέα γενιά αθλητών.



Για πρώτη φορά επιλέγεις εσύ τι θα δεις στη μικρή (έγχρωμη πλέον) οθόνη και πότε θα το δεις. Συν ότι μπορείς να αντιγράψεις το τηλεοπτικό πρόγραμμα και να το παρακολουθήσεις αργότερα. Τα βιντεοκλάμπ ξεφυτρώνουν σαν μανιτάρια, για να εξαφανιστούν σαν μαμούθ στις αρχές της επόμενης δεκαετίας. Στις παράπλευρες απώλειες οι κινηματογράφοι αλλά και ο... κινηματογράφος. Η φράση «ελληνική βιντεοταινία» έχει φτάσει πλέον να είναι συνώνυμη της προχειρότητας, της φτήνιας και του κακού γούστου. Σε τέτοιο βαθμό ώστε κάποιοι τοποθετούν αυτά τα έργα στο ράφι με τα cult.

«Μαλλί, γυαλί και παντελόνι Lee». Το επώνυμο casual ρούχο γίνεται δείγμα κοινωνικού status και η νεολαία κάνει ουρές στον Πανταζώνα και τον Λαμπρόπουλο για Levis 501, Adidas Stan Smith, πόλο Lacoste κ.λπ. Φυσικά, σχεδόν αμέσως εμφανίζονται και οι αντίστοιχες «μαϊμούδες» για όσους δεν έχουν να πληρώσουν, ενώ δεν αργεί να εμφανιστεί και ο Νίκος Παπαναστασίου ως «Λαλάκης ο εισαγόμενος», ο οποίος μας προτρέπει να «επιμένουμε ελληνικά».



Στη δεκαετία του ’80 στα πάνω τους ήταν επίσης το λούνα παρκ, οι επιθεωρήσεις για όλη την οικογένεια, τα αναψυκτήρια, τα μπουζούκια, ο τζόγος, οι κόντρες των μηχανόβιων και στα κάτω της το λεξιλόγιο που επέβαλλαν οι μηχανάκηδες και οι κλεφτομηχανάκηδες μοιράζοντας «σούζες»!

Σήμα κατατεθέν της εκάστοτε καπνοβιομηχανίας για την προσέλκυση του αναγνωστικού κοινού ήταν η χρήση της γλώσσας και η χρήση εντυπωσιακών λέξεων ή φράσεων.
«Με το Καρέλια Φίλτρο έχετε γούστο! Και το γούστο σας έχει τσιγάρο! Καρέλια Φίλτρο! Γούστο μου και τσιγάρο μου!» ή τα τσιγάρα Σιρόκο, που περιείχαν τριπλό φίλτρο και χαρακτήριζαν το κάπνισμά τους ως την «4η απόλαυση» όπως και τα «Clima System, το φίλτρο που αναπνέει» ή τα εισαγώμενα Milde Sorte «Καπνίζεις πού καπνίζεις… (κάπνισε τουλάχιστον τη λιγότερη πίσσα και νικοτίνη).Τα τσιγάρα must της εποχής ήταν Marlboro και Camel σκληρό, Kent,Astor,Καρέλια φιλτρό πλακέ και Σαντέ

Οι φυλές των 80'ς :

 Συνδικαλιστής ηγέτης, Διανοούμενος της Αριστεράς, Το φρικιό, Πανκ, Σκίνχεντς, Χέβυ Μέταλ, Νιου Γουέηβ, Νέος μοντέρνος καλής οικογενείας, Νέα ανερχόμενα στελέχη, Βλαχοκυριλέ. Να συμπληρώσουμε τους καρεκλάδες και τα τσινάρια, τον προοδευτικό και τον συντηρητικό.


Οι άνθρωποι που γεννήθηκαν σε αυτά τα τελευταία χρόνια των 60΄ς, από το 1965 εως το 1970...

 ....σπούδασαν για να μην γίνουν έργατες, έτσι μας έλεγαν οι γονείς μας, σπούδασαν αλλά πολύ μπήκαν στο Δημόσιο με ρουσφέτι.
....μπορεί να μην έφτασαν ψηλά στις βαθμίδες της εκπαίδευσης αλλά ήξεραν να τοποθετηθούν με επιχειρήματα σε σχεδόν όλα τα θέματα, γιατί διάβαζαν εφημερίδες και εγκυκλοπαίδιες.
....χόρευαν πολύ και διασκέδαζαν, ίσως λιγότερο από την προηγούμενη γενιά, αλλά δεν το ξέχασαν ποτέ αυτό το χούη.
....φλέρταραν αθώα και ήταν ντροπαλοί.Εκτός ίσως από τα καλοκαίρια....στα νησιά.
....αναζητούσαν την περιπέτεια με τα ποδήλατα και τα παπιά αργότερα.
....έφτιαχναν παρέες και όχι κλίκες και μπορεί στα πρώτα χρόνια της εφηβείας να ήταν αντιδραστικοί και λιγάκι "χύμα" αλλά μετά το έριξαν στο διάβασμα και κοιτούν , ακόμα, τα γεγονότα μακροσκοπικά και με επίγνωση πως τίποτα δεν είναι όπως φαίνεται αλλά δεν μπορείς να τους μυήσεις στην συνομωσιολογία γιατί δεν τους αρέσουν τα κρυφά ή τέλοςσπαντων τα πολύ κρυφά.
....ξέρουν από μουσική , όχι γιατί είναι "πολύξεροι",αλλά γιατί οι γονείς τους άκουγαν τα 60΄ς και 70΄ς και εκείνοι τα 80΄ς και τα 90΄ς.
....δυστυχώς πληρώνουν την ευδαιμονία της Ελληνικής κοινωνίας στα 80'ς και τα πολλά χρήματα που κυκλοφορούσαν σε δραχμές τότε, με κακές διαχειρήσεις και μνημόνια.
....έμαθαν να ζούν με αρκετά και αν ήθελαν περισσότερα, απλά έπιαναν και δεύτερη δουλειά για να βγάζουν περισσότερα.
....πρόλαβαν την μετάλαξη της Ελληνικής κοινωνίας και την έζησαν την στιγμή που έπρεπε να επιλέξουν στο τι θα κάνουν στην ζωή τους.Μέσα στο γενικό χαμό έπρεπε να βρούν τον δρόμο τους.
....έμαθαν να νιώθουν και οχι να υποκρίνονται οτι νιώθουν, γιατί πάνω από όλα ήθελαν να είναι εντάξει με την συνείδηση τους.
....είχαν όνειρο να γυρίσουν όλο τον κόσμο γιατί εκεί βρίσκεται και η ουσία της ζωής, η γνώση και η επαφή με άλλους ανθρώπους. Ελάχιστοι το κατάφεραν.
....απέκτησαν αντισώματα απέναντι στις ανθρώπινες αρρώστιες και τις κοινωνικές επιδημίες.

Οι άνθρωποι που γεννήθηκαν σε αυτά τα τελευταία χρόνια των 60΄ς, από το 1965 εως το 1970 είναι γύρω στα 50 plus αλλά δεν λένε να το βάλουν κάτω γιατί πιστεύουν ότι ακόμα υπάρχει τρόπος να εκφράζεσαι.



Εδώ θα ακούσεις ολόκληρη την εκπομπή

Danny Abas